Το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο ανακοίνωσε την Τετάρτη την ανακάλυψη του Beta Pictoris d, ενός αέριου γίγαντα 100 φορές πιο αμυδρού από τον αδελφό του Beta Pictoris b και ενός από τους ελαφρύτερους κόσμους που έχουν ποτέ καταγραφεί από επίγεια τηλεσκόπια. Η ανακάλυψη, που δημοσιεύτηκε στο The Astrophysical Journal Letters, ολοκληρώνει αυτό που οι ερευνητές περιέγραψαν ως «ένα παιχνίδι κρυφτού που κράτησε μια δεκαετία».
Ένας Πλανήτης στα Αρχεία
Η αρχική ανίχνευση έγινε με τη χρήση του Enhanced Resolution Imager and Spectrograph (ERIS) στο Very Large Telescope (VLT) του ESO στη Χιλή, υπό την ηγεσία των αστρονόμων Ben Sutlieff και Markus Bonse. Μόλις η ομάδα ήξερε πού να κοιτάξει, βρήκε τον πλανήτη κρυμμένο σε αρχειακές παρατηρήσεις του VLT που χρονολογούνταν 11 χρόνια πίσω — εικόνες που είχαν εξεταστεί πολλές φορές στο παρελθόν, χωρίς κανείς να αναγνωρίσει το αχνό σήμα.
«Ο νέος πλανήτης είναι 100 φορές πιο αμυδρός από τον Beta Pictoris b, τον διάσημο πλανήτη του ίδιου συστήματος, καθιστώντας τον τον πιο αχνό εξωπλανήτη που έχει απεικονιστεί άμεσα από τη Γη», δήλωσε ο Bonse.
Μια ανεξάρτητη ομάδα υπό την ηγεσία του Aidan Gibbs από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας ανίχνευσε επίσης τον Beta Pictoris d με το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb, επιβεβαιώνοντας την ανακάλυψη μέσω ξεχωριστού οργάνου και μεθόδου.
Ένας Ελαφρύς Γίγαντας Αερίων
Ο Beta Pictoris d έχει μάζα περίπου 2,4 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Δία — πολύ ελαφρύτερος από τους δύο προηγουμένως γνωστούς πλανήτες του συστήματος — και περιφέρεται γύρω από το άστρο του σε απόσταση περίπου 26 φορών της απόστασης Γης-Ήλιου, ολοκληρώνοντας μία περιφορά σε περίπου 91 χρόνια. Το σύστημα Beta Pictoris, που βρίσκεται 63 έτη φωτός από τη Γη, είναι πλέον μόλις το δεύτερο μετά το HR 8799 στο οποίο έχουν απεικονιστεί άμεσα περισσότεροι από δύο πλανήτες.
Τι Έπεται
Η ανακάλυψη καταδεικνύει τι μπορούν να επιτύχουν τα σύγχρονα επίγεια τηλεσκόπια με προηγμένες τεχνικές επεξεργασίας δεδομένων και αναδεικνύει τις δυνατότητες του επερχόμενου Εξαιρετικά Μεγάλου Τηλεσκοπίου (ELT) του ESO, το οποίο θα ωθήσει ακόμα περισσότερο τα όρια ευαισθησίας της άμεσης απεικόνισης. Προς το παρόν, το σύστημα Beta Pictoris — ήδη ένα από τα καλύτερα μελετημένα στη γειτονιά του ηλιακού μας συστήματος — έχει θέσει στους αστρονόμους ένα νέο αίνιγμα: το πώς ένας σχετικά χαμηλής μάζας, ψυχρός αέριος γίγαντας κατέληξε σε μια τόσο απομακρυσμένη τροχιά γύρω από ένα άστρο μόλις 20 εκατομμυρίων ετών.
